-
روز های کاری: یک شنبه و سه شنبه ساعت ۱۴ الی ۱۹
روز های کاری: یک شنبه و سه شنبه ساعت ۱۴ الی ۱۹
30 تیر 1405
ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید یکی از تکنیک های نوین و مفید برای از بین بردن سلول های سرطانی می باشد. همانطور که می دانید هدف و وظیفه اصلی غده تیروئید ، جذب ید موجود در مواد غذایی است و در صورتی که مشکلی برای این غده به وجود آید و فرایند جذب ید در بدن با مشکل رو به رو شود ، مشکلات جدی و خطرناکی برای بدن افراد به وجود می آید. اما برخی از افراد به دلیل بیماری سرطان یا تومور تیروئید مجبور به برداشتن این غده هستند و به خاطر اینکه با مشکلات و عوارض جانبی بد تری دست و پنجه نرم نکنند نیاز به انجام روش های درمانی دیگری برای تامین ید مورد نیاز دارند. ید درمانی بعد از جراحی تیروئید یا ید رادیواکتیو بسیار مهم بوده اما برای همه افراد توصیه نمی شود. در ادامه در خصوص این روش کمک درمانی موثر صحبت خواهیم کرد و سعی خواهیم کرد به بسیاری از سوالات شما پاسخ دهیم. اگر پاسخ سوالی را نیافتید نگران یا سرخورده نشوید ، در انتهای مقاله سوال خود را مطرح کرده و از ما بپرسید.
با انجام ید درمانی می توان احتمال بازگشت بیماری سرطان را به حداقل رساند و انجام آن برای کسانی که به طور کامل غده تیروئید را برداشته اند الزامی است. در واقع به واسطه پرتو درمانی یا ید رادیواکتیو می توان غدد سرطانی باقی مانده بعد از جراحی را نابود کرده و عملکرد بدن را به حالت قبل باز گرداند.
ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید معمولا بین 4 الی 8 هفته یا به عبارتی دیگر بعد از 1 ماه از جراحی انجام می شود. این فاصله به بدن فرصت می دهد تا بعد از جراحی بهبود یابد و سطح هورمون ها به حالت طبیعی باز گردد. البته لازم به ذکر است که در برخی از موارد پزشک ممکن است تصمیم بگیرد که ید درمانی زود تر یا دیرتر انجام شود. البته عواملی مانند نوع عمل جراحی ، مرحله سرطان و عوارض جانبی جراحی می تواند بر روی این تصمیم گیری تاثیر بگذارد.
ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید برای کودکان و نوجوانان یک پروسه ایمن و بدون خطر محسوب می شود. اما با این وجود به خصوص در کودکان کم سن معمولا به عنوان دومین راه درمانی بعد از دارو درمانی برای درمان تیروئید در کودکان استفاده می شود.
| نوع دوز | مقدار تقریبی (mCi) | کاربرد |
|---|---|---|
| دوز پایین | 30-50 | برای سرطان های با خطر پایین و باقی مانده جزئی تیروئید |
| دوز متوسط | 75-100 | برای بیماران با خطر متوسط یا گره های لنفاوی درگیر |
| دوز بالا | 150-200 | برای موارد پیشرفته یا متاستاز دوردست |
| نکته مهم: تعیین دوز مناسب باید فقط توسط متخصص غدد و بر اساس شرایط دقیق بیمار انجام شود. | ||
ید درمانی با دوز 30 تا 50 میلی کوری معمولا برای بیمارانی انجام می شود که خطر عود بیماری در آن ها پایین است و پزشک تنها قصد از بین بردن باقیمانده های بسیار کوچک بافت تیروئید را دارد. ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید با این دوز اغلب نیاز به بستری طولانی ندارد و بسیاری از بیماران در همان روز مرخص می شوند.
دوز 75 تا 100 میلی کوری زمانی تجویز می شود که احتمال باقی ماندن سلول های تیروئیدی یا خطر عود بیماری بیشتر باشد. این مقدار ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید قدرت بالاتری برای از بین بردن سلول های هدف دارد و ممکن است نیاز به رعایت دقیق تر نکات ایمنی پس از درمان وجود داشته باشد.
دوز 150 تا 200 میلی کوری معمولا برای بیمارانی در نظر گرفته می شود که خطر عود بالاتر است یا شواهدی از انتشار بیماری وجود دارد. این دوز باید تحت نظر پزشک متخصص پزشکی هسته ای انجام شود و رعایت دستورالعمل های ایمنی پس از درمان اهمیت بسیار زیادی دارد.
خیر ، این روش تنها به تشخیص پزشک معالج شما بستی دارد و اغلب برای کسانی که دارای شرایط حاد هستند الزامی است. چرا که تمامی افرادی که عمل برداشتن غده تیروئید را انجام داده اند ، باید از دارو های مخصوص استفاده کنند. ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید تنها مختص به کسانی که است که شرایط آن ها بنا بر دلایل مختلفی حاد شده و نیاز به درمان های قوی تری دارند. البته باید دقت داشته باشید که ید درمانی بعد از جراحی تیروئید نرخ زنده ماندن و افزایش طول عمر بیماران را تا حد زیادی افزایش می دهد.
تغذیه پس از ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید برای بیمارانی که جراحی سرطان تیروئید انجام داده اند ، اهمیت زیادی دارد. این بیماران معمولاً نیازمند رعایت رژیم غذایی کم ید هستند ، زیرا مصرف ید بالا می تواند اثربخشی درمان با ید رادیو اکتیو را کاهش دهد. در هفته های قبل و بعد از ید درمانی ، توصیه می شود از مصرف غذا های حاوی ید زیاد مانند نمک ید دار ، غذا های دریایی (ماهی ، میگو و جلبک دریایی) ، لبنیات ، تخم مرغ و محصولات فرآوری شده خودداری کنید. مصرف میوهها ، سبزیجات تازه ، برنج، نان بدون نمک ید دار و گوشت بدون افزودنی های خاص مجاز است. نوشیدن آب کافی برای کمک به دفع مواد رادیو اکتیو از بدن توصیه می شود. همچنین ، استفاده از مکمل های ید دار یا مولتی ویتامین های حاوی ید ممنوع است. بیماران باید تحت نظر پزشک متخصص تغذیه باشند تا نیازهای تغذیه ای آن ها به درستی تأمین شود و از کاهش انرژی و ضعف جلوگیری شود.
| گروه غذایی | مواد غذایی پیشنهادی بعد از ید درمانی | مزیت |
|---|---|---|
| پروتئین | مرغ، بوقلمون، گوشت کم چرب، ماهی (طبق نظر پزشک)، تخم مرغ | کمک به ترمیم بافت ها و حفظ توده عضلانی |
| میوه ها | سیب، موز، پرتقال، کیوی، توت فرنگی، انار | تامین آنتی اکسیدان و ویتامین C |
| سبزیجات | کاهو، خیار، هویج، گوجه فرنگی، کدو، فلفل دلمه ای | تقویت سیستم ایمنی و بهبود گوارش |
| غلات کامل | نان سبوس دار، برنج، جو دوسر، بلغور | تامین انرژی و فیبر مورد نیاز بدن |
| لبنیات | شیر، ماست و پنیر (پس از پایان محدودیت رژیم کم ید و با تایید پزشک) | تامین کلسیم و پروتئین |
| مایعات | آب، آبمیوه طبیعی، سوپ، دمنوش های مجاز | کمک به دفع ید رادیواکتیو و جلوگیری از کم آبی |
| آجیل و مغزها | گردو، بادام، فندق و پسته بدون نمک | تامین چربی های مفید و مواد معدنی |
ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید ممکن است بر غدد بزاقی و سلامت دهان تأثیر بگذارد. بخشی از ید رادیواکتیو علاوه بر بافت تیروئید ، در غدد بزاقی نیز تجمع پیدا می کند و می تواند باعث التهاب موقت این غدد شود. به همین دلیل برخی بیماران پس از درمان دچار علائمی مانند خشکی دهان ، کاهش ترشح بزاق ، طعم فلزی یا تغییر در حس چشایی می شوند. در بعضی موارد نیز ممکن است درد یا تورم در ناحیه غدد بزاقی ، به ویژه در اطراف فک و زیر گوش ، احساس شود. این عوارض معمولاً موقتی هستند و طی چند هفته یا چند ماه به تدریج کاهش می یابند ، اما در تعداد کمی از بیماران ممکن است خشکی دهان طولانی تر شود.
ید درمانی یا درمان با ید رادیواکتیو (RAI) ، یکی از مراحل مهم پس از جراحی سرطان تیروئید است که برای از بین بردن سلول های باقی مانده تیروئیدی یا سلول های سرطانی احتمالی مورد استفاده قرار می گیرد. تعداد جلسات ید درمانی بسته به نوع و مرحله سرطان ، سن بیمار ، میزان گسترش بیماری و پاسخ بدن به درمان متفاوت است ، اما در بسیاری از موارد یک جلسه کافی است. پس از برداشت کامل تیروئید ، معمولاً پزشک بین ۴ تا ۶ هفته صبر می کند تا سطح TSH بدن افزایش یابد ؛ این شرایط به جذب بهتر ید رادیواکتیو توسط سلول های باقی مانده تیروئیدی کمک می کند.
سپس دوز مشخصی از ید رادیواکتیو به بیمار داده می شود. پس از درمان ، معمولاً بیمار باید برای چند روز در شرایط ایزوله بماند تا از تماس با دیگران و انتقال اشعه جلوگیری شود. در مواردی که سرطان گسترش یافته باشد یا سلول های سرطانی مقاوم باشند ، ممکن است نیاز به تکرار درمان در فواصل چند ماهه وجود داشته باشد. در مجموع ، برای بسیاری از بیماران ، یک جلسه ید درمانی کافی است ، اما پیگیری های دقیق و انجام آزمایش تیروئید نقش مهمی در ارزیابی موفقیت درمان و نیاز به جلسات بعدی دارند.
تیروگلوبین یک پروتئین تولید شده توسط غده تیروئید است که به عنوان نشانگری برای بررسی اثربخشی درمان در بیماران مبتلا به سرطان تیروئید استفاده می شود. بعد از ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید ، سطح تیروگلوبین در خون اندازه گیری می شود تا میزان باقی ماندن یا بازگشت احتمالی سلول های سرطانی تیروئید ارزیابی شود. کاهش سطح تیروگلوبین پس از ید درمانی نشان دهنده تخریب موفق سلول های باقی مانده تیروئیدی یا سلول های سرطانی است. اگر سطح تیروگلوبین پس از درمان همچنان بالا باشد یا افزایش یابد ، این امر می تواند علامتی از بازگشت یا گسترش بیماری باشد و نیاز به بررسی های بیشتر مانند اسکن رادیو اکتیو یا آزمایش های تصویربرداری دارد. سطح تیروگلوبین معمولاً در شرایط تحریک شده (مانند قطع هورمون تیروئید یا تزریق TSH مصنوعی) اندازه گیری می شود تا حساسیت آزمایش افزایش یابد. پزشک معالج ، با بررسی نتایج آزمایش تیروگلوبین و مقایسه آن با روند درمان ، برنامه های تکمیلی یا نظارتی را تنظیم می کند.
ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید ، مدت زمان قرنطینه و محدودیت های تماسی افراد بستگی به دوز دریافت شده و دستور العمل های پزشک معالج دارد. به طور کلی توصیه می شود تا 3 الی 7 روز اول بعد از ید درمانی از تماس نزدیک با افراد دیگر به خصوص کودکان و زنان باردار پرهیز کنید ، به تنهایی بخوابید و در زمان خواب حداقل 2 متر از دیگران فاصله بگیرید ، از سرویس بهداشتی های جدا گانه استفاده کنید و بعد از استفاده از دستشویی و توالت محیط را با دقت شسته و تمیز کنید. بعد از گذشت یک هفته باز هم بهتر است از تماس نزدیک با افراد خودداری کنید و برای بازگشت به کار و فعالیت های اجتماعی از پزشک خود مشورت دریافت کنید. به طور کلی دوره قرنطینه ید درمانی بعد از جراحی تیروئید بین 3 الی 7 روز است.
ریزش مو پس از ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید یکی از نگرانی های رایج بیماران است، اما در بیشتر موارد این عارضه شدید یا دائمی نیست. معمولا دوزهای معمول ید رادیواکتیو به طور مستقیم باعث ریزش گسترده مو نمی شوند، اما عواملی مانند تغییرات هورمونی، تنظیم دوز داروی لووتیروکسین، استرس ناشی از جراحی و درمان، یا کمبود برخی ویتامین ها و مواد معدنی می توانند در این مشکل نقش داشته باشند. اگر ریزش مو رخ دهد، اغلب موقتی است و با تثبیت شرایط بدن طی چند ماه کاهش پیدا می کند. رعایت رژیم غذایی متعادل، دریافت کافی پروتئین، آهن، روی و بیوتین و مصرف داروها طبق دستور پزشک می تواند به حفظ سلامت مو کمک کند. در صورتی که ریزش مو شدید، طولانی مدت یا همراه با علائم دیگری مانند خستگی شدید و کاهش وزن باشد، لازم است با پزشک معالج مشورت کنید تا علت دقیق بررسی و در صورت نیاز درمان مناسب آغاز شود.
ید درمانی بعد از جراحی سرطان تیروئید یکی از روش های رایج برای درمان برخی بیماری های تیروئید ، به ویژه سرطان تیروئید ، پس از جراحی است. بسیاری از بیماران نگران تأثیر آن بر باروری هستند. به طور کلی ، دوزهای معمول ید درمانی معمولاً باعث ناباروری دائمی نمی شوند. با این حال ممکن است به طور موقت بر عملکرد تخمدان ها در زنان یا تولید اسپرم در مردان تأثیر بگذارند. در زنان ، گاهی نامنظم شدن قاعدگی برای چند ماه پس از درمان دیده می شود و پزشکان معمولاً توصیه می کنند تا حدود ۶ تا ۱۲ ماه بعد از ید درمانی برای بارداری اقدام نشود. در مردان نیز ممکن است تعداد اسپرم ها به طور موقت کاهش یابد ، به همین دلیل در برخی موارد توصیه می شود تا چند ماه از اقدام برای فرزند آوری خودداری شود. در بیشتر بیماران ، عملکرد باروری پس از مدتی به حالت طبیعی بازمی گردد. با این حال ، افرادی که به دوزهای بالاتر یا چند دوره ید درمانی نیاز دارند بهتر است پیش از درمان با پزشک درباره حفظ باروری و گزینه های موجود مشورت کنند.
خیر ید درمانی یا همان ید رادیواکتیو و شیمی درمانی دو تکنیک متفاوت هستند که برای اهداف مختلفی مورد استفاده قرار می گیرند. ید درمانی اغلب برای درمانی های غده تیروئید به خصوص سرطان و پر کاری این غده مود استفاده قرار می گیرد. در این روش ید رادیواکتیو به بیمار داده می شود و بدن به طور طبیعی ید مورد نیاز را جذب می کند و در نتیجه سلول های سرطانی تیروئید تخریب می شوند. ید درمانی بعد از جراحی تیروئید به دلیل هدف گیری خاص سلول ها به سایر بافت های بدن آسیبی نمی رساند. در حالی که شیمی درمانی یک تکنیک درمانی گسترده برای درمان انواع سرطان هاست. در این تکنیک یک داروی بسیار قوی به بیمار داده می شود تا سلول های سرطانی مورد هدف را از بین ببرند یا رشد آن ها را متوقف کند. این دارو معمولا تاثیرات گسترده ای بر روی بدن می گذارد و می تواند به سلول های سالم نیز آسیب برساند.
دکتر سعید سهرابپور، مدیر برنامه دستیاری گروه گوش، حلق و بینی دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس بخش گوش، حلق و بینی و جراحی سر و گردن بیمارستان امیراعلم، یکی از متخصصان شناختهشده این حوزه در ایران است. ایشان در سال ۱۳۸۲ وارد دانشگاه علوم پزشکی شیراز شد و دوره پزشکی عمومی را با رتبه ممتاز به پایان رساند، در سال ۱۳۹۰ وارد رشته تخصصی گوش، حلق و بینی دانشگاه علوم پزشکی تهران شد و در سال ۱۳۹۴ با کسب رتبه دوم بورد تخصصی کشوری فارغالتحصیل گردید. در سال ۱۳۹۵ به عضویت هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران درآمد و در سال ۱۴۰۰ به مرتبه دانشیاری ارتقا یافت. در کارنامه ایشان بیش از ۱۵ هزار جراحی موفق و بیش از ۳۵ مقاله علمی منتشرشده ثبت شده است.
تمامی حقوق برای دکتر سعید سهرابپور محفوظ است.
پیاده سازی و سئو توسط آدم برفی
دیدگاهتان را بنویسید